Trường Đại học Bạc Liêu trong hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo ĐBSCL

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BẠC LIÊU – PHÁT HUY NGUỒN LỰC TRI THỨC TRONG HỆ SINH THÁI KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO VÙNG

Trong quá trình hình thành một hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo có chiều sâu, trường đại học giữ vị trí đặc biệt bởi đây là nơi tập trung đồng thời nguồn nhân lực trẻ, đội ngũ chuyên gia, hoạt động nghiên cứu và khả năng tiếp cận liên tục với những vấn đề của doanh nghiệp, địa phương và cộng đồng. Khi những nguồn lực này được kết nối với hoạt động đào tạo khởi nghiệp, cố vấn, thử nghiệm và thị trường, trường đại học có thể trở thành một nguồn cung quan trọng về ý tưởng, giải pháp và nhân lực đổi mới sáng tạo.

Tại Trường Đại học Bạc Liêu, hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp những năm gần đây đang được mở rộng theo hướng này. Từ việc hình thành đơn vị chuyên trách, tổ chức đào tạo và các cuộc thi sinh viên, Nhà trường từng bước tăng cường kết nối với doanh nghiệp, hệ sinh thái khởi nghiệp của tỉnh và Mạng lưới Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Việc đăng cai Vòng Chung kết INNOBE 2026 tiếp tục bổ sung một dấu mốc cho quá trình mở rộng kết nối đó.

ĐƯA KHỞI NGHIỆP VÀ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO VÀO MỘT CẤU TRÚC HỖ TRỢ CỤ THỂ

Từ năm 2024, Trường Đại học Bạc Liêu đã có Phòng Khởi nghiệp, Đổi mới sáng tạo và Tư vấn việc làm làm đầu mối tham mưu và tổ chức các hoạt động liên quan đến khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển nghề nghiệp cho sinh viên. Phạm vi hoạt động của đơn vị bao gồm đào tạo tư duy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, công nghệ, chuyển đổi số, mô hình kinh doanh, tài chính, truyền thông, thương hiệu, sở hữu trí tuệ, gọi vốn; đồng thời hỗ trợ phát triển dự án, ươm tạo ý tưởng và kết nối với chuyên gia, doanh nghiệp cùng các nguồn lực bên ngoài.

Việc đặt khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và tư vấn việc làm trong cùng một cấu trúc cũng tạo thuận lợi để Nhà trường tiếp cận vấn đề theo một chuỗi liên tục hơn. Sinh viên không chỉ được khuyến khích đưa ra ý tưởng, mà còn có thể từng bước bổ sung kiến thức, kiểm chứng mô hình, tiếp nhận phản biện, hiểu nhu cầu doanh nghiệp và hình thành năng lực nghề nghiệp từ chính quá trình phát triển dự án.

Các chương trình tập huấn dành cho giảng viên và sinh viên được triển khai với những nội dung ngày càng gần hơn với thực tế khởi nghiệp như xây dựng mô hình kinh doanh, mentoring, phát triển dự án và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Song song với hoạt động đào tạo, Nhà trường cũng triển khai nghiên cứu về thực trạng và giải pháp thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo ngay trong trường, tạo thêm cơ sở để các chương trình hỗ trợ được phát triển phù hợp hơn với điều kiện thực tế.

MẠNG LƯỚI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC – CAO ĐẲNG VÀ KHÔNG GIAN LIÊN KẾT VÙNG

Một lợi thế quan trọng đối với hoạt động khởi nghiệp của Trường Đại học Bạc Liêu là sự tham gia vào Mạng lưới Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Mạng lưới hiện kết nối 28 thành viên, chủ yếu là các trường đại học, cao đẳng và đơn vị hỗ trợ trong khu vực, nhằm chia sẻ kinh nghiệm, chuyên gia, chương trình đào tạo, hoạt động cố vấn và các cơ hội phát triển dự án.

Trường Đại học Bạc Liêu không chỉ tham gia các hoạt động của Mạng lưới mà còn nhiều lần đảm nhận vai trò tổ chức những chương trình chung. PGS.TS. Tiền Hải Lý, Phó Hiệu trưởng Nhà trường, hiện giữ vị trí Phó Chủ tịch Mạng lưới nhiệm kỳ 2024–2027. Trước INNOBE 2026, Trường đã đăng cai và phối hợp tổ chức các hội nghị, hội thảo về vai trò của các trường đại học, cao đẳng trong phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và nâng cao năng lực hỗ trợ học sinh, sinh viên.

Đối với khởi nghiệp trong trường đại học, liên kết vùng giúp mở rộng đáng kể không gian phát triển của một dự án. Sinh viên có thêm cơ hội tiếp xúc với chuyên gia từ nhiều cơ sở đào tạo, tham gia các chương trình liên trường, tiếp nhận phản biện từ những nhóm chuyên môn khác nhau và mở rộng kết nối với doanh nghiệp ở nhiều địa phương. Đội ngũ cán bộ, giảng viên làm công tác hỗ trợ khởi nghiệp cũng có điều kiện chia sẻ phương pháp đào tạo, kinh nghiệm ươm tạo và nguồn lực cố vấn.

Sự liên kết giữa các trường còn phù hợp với đặc thù của Đồng bằng sông Cửu Long, nơi nhiều bài toán phát triển không nằm trong phạm vi của một địa phương riêng lẻ. Nông nghiệp, thủy sản, biến đổi khí hậu, kinh tế tuần hoàn, logistics, du lịch hay thương mại sản phẩm bản địa đều đòi hỏi cách tiếp cận liên ngành và liên vùng. Mạng lưới các trường đại học, cao đẳng vì vậy có thể trở thành một hạ tầng tri thức quan trọng để cùng nghiên cứu, đào tạo và phát triển các giải pháp mới cho khu vực.

INNOBE 2026 – DẤU ẤN TRONG HOẠT ĐỘNG KHỞI NGHIỆP HỌC SINH, SINH VIÊN ĐBSCL

Ngày 29/4/2026, Trường Đại học Bạc Liêu đăng cai Vòng Chung kết Cuộc thi “Ý tưởng học sinh, sinh viên khởi nghiệp khu vực Đồng bằng sông Cửu Long” lần thứ IV – INNOBE 2026. Cuộc thi quy tụ 101 ý tưởng, dự án của học sinh, sinh viên các trường THPT, đại học và cao đẳng trong khu vực, trải rộng trên các lĩnh vực khoa học – công nghệ, nông nghiệp, thủy sản, giáo dục, y tế, du lịch, dịch vụ và các mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo.

Các đội thi trải qua các phần thuyết trình, hỏi đáp và pitching trước hội đồng. Cùng với hoạt động thi dự án, Trường Đại học Bạc Liêu tổ chức chương trình kết nối và chia sẻ kinh nghiệm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, Mạng lưới Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp ĐBSCL, chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư. Nội dung trao đổi tập trung vào phát triển hệ sinh thái trong trường học, liên kết vùng, xây dựng mô hình kinh doanh, cố vấn và kết nối doanh nghiệp cho các dự án trẻ.

Việc đăng cai INNOBE 2026 giúp Trường Đại học Bạc Liêu tích lũy thêm kinh nghiệm trong tổ chức và điều phối một chương trình khởi nghiệp có quy mô khu vực, đồng thời mở rộng kết nối với các cơ sở giáo dục, chuyên gia và tổ chức hỗ trợ trong ĐBSCL. Sau kỳ tổ chức tại Bạc Liêu, quyền đăng cai INNOBE tiếp tục được chuyển giao cho Đại học Cần Thơ, duy trì tính liên kết và luân phiên giữa các thành viên trong Mạng lưới.

TỪ SẢN VẬT BẢN ĐỊA ĐẾN DỰ ÁN CÓ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN THỊ TRƯỜNG

Một trường hợp tiêu biểu tại INNOBE 2026 là dự án “Đặc sản muối cá rau sam biển Cà Mau” của sinh viên Trường Đại học Bạc Liêu. Dự án phát triển sản phẩm từ những nguyên liệu gắn với địa phương, từng bước tham gia các sân chơi khởi nghiệp, tiếp nhận phản biện và hoàn thiện mô hình trước khi pitching trực tiếp với nhà đầu tư. Theo thông tin do Nhà trường công bố, dự án đã đạt được thỏa thuận đầu tư ngay tại cuộc thi.

Hành trình của dự án gợi mở một hướng phát triển phù hợp với điều kiện của Trường Đại học Bạc Liêu: khai thác nguồn tài nguyên bản địa bằng tri thức, công nghệ, thiết kế sản phẩm và tư duy kinh doanh. Cà Mau – Bạc Liêu có nguồn tài nguyên rất đa dạng từ thủy sản, nông nghiệp, kinh tế biển đến sản vật, văn hóa và hệ sinh thái tự nhiên. Đây là nguồn nguyên liệu lớn cho các hoạt động nghiên cứu ứng dụng và khởi nghiệp nếu được tiếp cận theo hướng gia tăng giá trị thay vì chỉ khai thác ở dạng nguyên liệu thô.

Một sản phẩm đặc sản có thể được tiếp tục phát triển thông qua công nghệ chế biến, tiêu chuẩn hóa, bao bì, thương hiệu và thương mại điện tử. Một mô hình nuôi trồng có thể tạo ra các bài toán về công nghệ, dữ liệu, môi trường và quản trị. Những vấn đề từ sản xuất cũng có thể trở thành đề tài nghiên cứu, dự án sinh viên hoặc chương trình hợp tác giữa trường đại học với doanh nghiệp.

Từ đây, hoạt động khởi nghiệp có thể gắn sâu hơn với chính thế mạnh đào tạo và nghiên cứu của Nhà trường, đặc biệt trong các lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản, môi trường, kỹ thuật – công nghệ và kinh tế.

KẾT NỐI VỚI HỆ SINH THÁI KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO CỦA TỈNH

Bên cạnh các hoạt động trong mạng lưới trường đại học – cao đẳng, Trường Đại học Bạc Liêu cũng chủ động đưa sinh viên và dự án tham gia những chương trình khởi nghiệp của địa phương. Tại Ngày hội Khởi nghiệp Cà Mau 2025 – CamaUP’25, Nhà trường tham dự với 50 sinh viên tiêu biểu và một dự án tham gia pitching kêu gọi đầu tư.

CamaUP’25 quy tụ cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, nhà đầu tư, cơ sở đào tạo và các dự án khởi nghiệp trong tỉnh. Chủ đề “Thủy sản xanh – Xu hướng phát triển bền vững” cũng có sự giao thoa trực tiếp với một trong những lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu có thế mạnh của Trường Đại học Bạc Liêu.

Việc sinh viên được tiếp xúc với các môi trường như CamaUP hay INNOBE giúp quá trình phát triển dự án tiến gần hơn đến thực tế thị trường. Những câu hỏi về khách hàng, giá thành, sản phẩm, khả năng cạnh tranh, quy mô thị trường hay năng lực triển khai buộc nhóm dự án phải nhìn ý tưởng dưới góc độ thực tế hơn, đồng thời giúp người học hình thành những kỹ năng khó có thể đạt được nếu chỉ làm việc trong lớp học.

Ở cấp độ hệ sinh thái, Trường Đại học Bạc Liêu có thể đóng góp bằng chính những nguồn lực mà một trường đại học sở hữu: giảng viên, nhà nghiên cứu, sinh viên, dữ liệu khoa học, năng lực đào tạo và khả năng tổ chức các chương trình nghiên cứu – thử nghiệm. Khi những nguồn lực này được kết nối với doanh nghiệp, cơ quan quản lý, tổ chức hỗ trợ và thị trường, Nhà trường có thể trở thành một trong những điểm cung cấp tri thức và nhân lực cho hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của tỉnh.

KHAI THÁC LỢI THẾ CỦA MỘT TRƯỜNG ĐẠI HỌC GẮN VỚI ĐỊA PHƯƠNG

Lợi thế của Trường Đại học Bạc Liêu còn nằm ở khả năng tiếp cận trực tiếp với những vấn đề phát triển của vùng. Các ngành đào tạo và nhóm nghiên cứu của Trường có mối liên hệ khá gần với nông nghiệp, thủy sản, môi trường, kinh tế biển, công nghệ và kinh tế – những lĩnh vực đang đứng trước nhu cầu đổi mới mạnh mẽ trong bối cảnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và biến đổi khí hậu.

Trong năm 2026, Nhà trường tiếp tục tổ chức các hội thảo về vai trò của trường đại học địa phương trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát triển vùng, đồng thời mở rộng hợp tác về đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Các đoàn chuyên môn cũng được đưa đến khảo sát những mô hình sản xuất như nuôi tôm siêu thâm canh, lúa – tôm, nuôi cá và sản xuất nông nghiệp sinh thái tại địa phương.

Sự tương tác thường xuyên với thực tiễn giúp trường đại học có thêm nguồn bài toán cho nghiên cứu và đào tạo. Doanh nghiệp hoặc địa phương có thể đưa ra vấn đề cần giải quyết; giảng viên và sinh viên tham gia nghiên cứu, phát triển giải pháp; kết quả phù hợp được thử nghiệm hoặc chuyển giao, còn những dữ liệu thu được tiếp tục quay trở lại phục vụ giảng dạy và nghiên cứu. Đây là vòng kết nối có khả năng tạo ra giá trị lâu dài nếu được tổ chức tốt.

PHÁT TRIỂN MỘT DÒNG DỰ ÁN CÓ ĐẦU RA

Sau nhiều năm triển khai, Trường Đại học Bạc Liêu đã hình thành được một số cấu phần quan trọng cho hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo: đơn vị chuyên trách, chương trình đào tạo, hoạt động nghiên cứu, các cuộc thi sinh viên, cố vấn dự án, quan hệ doanh nghiệp, kết nối hệ sinh thái tỉnh và Mạng lưới các trường đại học – cao đẳng ĐBSCL.

Dư địa tiếp theo nằm ở khả năng kết nối các cấu phần này thành một quá trình xuyên suốt, trong đó nhu cầu thực tế của địa phương và doanh nghiệp được chuyển thành bài toán nghiên cứu hoặc ý tưởng dự án; những dự án có triển vọng được đào tạo, cố vấn và thử nghiệm; các cuộc thi trở thành điểm kiểm chứng trong từng giai đoạn; còn doanh nghiệp và thị trường tham gia đánh giá khả năng ứng dụng, thương mại hóa.

Khi quá trình này được vận hành liên tục, kết quả của hoạt động khởi nghiệp có thể được đo bằng những đầu ra cụ thể hơn: số dự án được thử nghiệm, sản phẩm tiếp cận khách hàng, giải pháp được doanh nghiệp tiếp nhận, nghiên cứu được chuyển giao, sinh viên hình thành năng lực thực hành và những dự án có khả năng tiếp tục phát triển sau cuộc thi.

Dữ liệu và kinh nghiệm của mỗi chu kỳ cũng có thể được tích lũy để phục vụ các thế hệ tiếp theo, giúp Nhà trường ngày càng hiểu rõ hơn những nhóm ngành có tiềm năng, mô hình hỗ trợ phù hợp và các nguồn lực cần thiết cho từng giai đoạn phát triển của dự án.

MỞ RỘNG VỊ THẾ TRONG HỆ SINH THÁI ĐỔI MỚI SÁNG TẠO ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

Quá trình tham gia Mạng lưới Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp ĐBSCL, tổ chức các hội nghị – hội thảo liên trường, đăng cai INNOBE 2026 và duy trì kết nối với hệ sinh thái khởi nghiệp của tỉnh đang mở rộng không gian hoạt động của Trường Đại học Bạc Liêu ra ngoài phạm vi một cơ sở đào tạo địa phương.

Vị thế trong một mạng lưới vùng được xây dựng từ những giá trị có thể đóng góp cho các thành viên khác. Với Trường Đại học Bạc Liêu, những giá trị đó có thể xuất phát từ kinh nghiệm và tri thức trong các lĩnh vực gắn với vùng bán đảo Cà Mau như thủy sản, nông nghiệp, môi trường, kinh tế biển; từ nguồn sinh viên và giảng viên; từ khả năng tiếp cận những mô hình sản xuất thực tế; và từ chính kho tài nguyên bản địa đang cần được khai thác bằng những phương thức mới.

Ở chiều ngược lại, mạng lưới các trường đại học – cao đẳng giúp Nhà trường tiếp cận thêm chuyên gia, nhóm nghiên cứu, mô hình ươm tạo và các cơ hội hợp tác liên ngành. Sự kết nối này có thể mở rộng sang các dự án nghiên cứu chung, chương trình đào tạo liên trường, hoạt động cố vấn, hỗ trợ thương mại hóa và phát triển những giải pháp có khả năng áp dụng trên nhiều địa phương trong vùng.

Từ nền tảng hiện có, Trường Đại học Bạc Liêu có điều kiện để tiếp tục củng cố vai trò trong hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của tỉnh Cà Mau và Đồng bằng sông Cửu Long. Hướng phát triển phù hợp không nằm ở việc chạy theo số lượng sự kiện, mà ở khả năng phát huy những tài sản đặc trưng của một trường đại học: con người, tri thức, năng lực nghiên cứu, mạng lưới hợp tác và sự am hiểu những vấn đề của địa phương.

Khi các nguồn lực ấy được kết nối tốt với doanh nghiệp, chính quyền, chuyên gia, nhà đầu tư và thị trường, những ý tưởng từ giảng đường có thêm cơ hội trở thành sản phẩm và giải pháp; những nghiên cứu có thêm con đường đi vào thực tiễn; còn những tài nguyên bản địa có thể được phát triển thành những giá trị mới bằng khoa học, công nghệ và tư duy đổi mới sáng tạo.

Đó cũng là nền tảng để Trường Đại học Bạc Liêu tiếp tục mở rộng vai trò của mình: từ nơi đào tạo nguồn nhân lực trở thành một điểm kết nối tri thức, con người và những sáng kiến phục vụ sự phát triển của địa phương và toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.