HIỆN THỰC HÓA NGHỊ QUYẾT 57

TP.HCM HỖ TRỢ LÃI SUẤT ĐẾN 100%: TỪ CHÍNH SÁCH ĐẾN NGUỒN LỰC CHO ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Thông tin doanh nghiệp tại TP.HCM có thể tiếp cận chính sách hỗ trợ lãi suất đến 100%, với mức vốn vay được hỗ trợ tối đa 200 tỷ đồng cho mỗi dự án, đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp. Đằng sau các con số này là một cơ chế tài chính đã được TP.HCM thiết lập cho các lĩnh vực ưu tiên, trong đó có công nghệ cao, R&D, chuyển đổi số, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và nhiều ngành công nghiệp trọng yếu. Trong bối cảnh Thành phố tăng tốc thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, việc hiểu rõ phạm vi, điều kiện và quy trình của chính sách giúp doanh nghiệp chuyển các định hướng về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành dự án đầu tư cụ thể.

Theo thông tin Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB), doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn vốn vay với mức hỗ trợ lãi suất đến 100%, quy mô vốn lên tới 200 tỷ đồng cho mỗi dự án. Nội dung chi tiết dự kiến được cung cấp tại hội thảo “HFIC & Quỹ Bảo lãnh tín dụng – Cánh cửa vốn cho doanh nghiệp” được tổ chức ngày 25/8 tại SIHUB. Các nội dung được quan tâm gồm đầu tư nhà máy, nhà xưởng, máy móc, dây chuyền và công nghệ; chuyển đổi số; nghiên cứu và phát triển; đổi mới công nghệ; khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cùng một số lĩnh vực sản xuất và dịch vụ ưu tiên.

Cơ sở của chính sách là Nghị quyết 09/2023/NQ-HĐND của HĐND TP.HCM về hỗ trợ lãi suất đối với các dự án đầu tư được Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC) cho vay thuộc lĩnh vực ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội. Nghị quyết quy định cụ thể đối tượng, lĩnh vực, điều kiện, mức vốn, mức hỗ trợ, thời gian và trình tự thực hiện. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Nghị quyết 523/NQ-HĐND tiếp tục áp dụng cơ chế của Nghị quyết 09 trên địa bàn TP.HCM.

Những dự án công nghệ và đổi mới sáng tạo thuộc diện hỗ trợ

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị quyết 09 là danh mục dự án được xác định khá cụ thể.

Trong lĩnh vực công nghệ cao và chuyển đổi số, chính sách dành mức hỗ trợ toàn bộ lãi suất theo quy định cho các dự án đầu tư sản xuất thuộc danh mục công nghệ cao được ưu tiên; dự án nghiên cứu và phát triển (R&D); ứng dụng kết quả nghiên cứu và phát triển công nghệ; chuyển giao công nghệ; phòng thí nghiệm; đo kiểm sản phẩm công nghệ cao; dự án chuyển đổi số thuộc chương trình được UBND Thành phố phê duyệt và các dự án đầu tư tại Khu Công nghệ cao, Khu Công viên phần mềm Quang Trung, Khu Nông nghiệp công nghệ cao.

Đối với khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, chính sách tập trung vào hai nhóm dự án. Nhóm thứ nhất là đầu tư xây dựng cơ sở ươm tạo, nhà xưởng phục vụ cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Nhóm thứ hai là đầu tư máy móc, thiết bị, chuyển giao công nghệ và nhà xưởng sản xuất của doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã tốt nghiệp tại vườn ươm.

Danh mục hỗ trợ còn bao phủ bốn ngành công nghiệp trọng yếu và các lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Riêng nhóm điện tử và công nghệ thông tin có các sản phẩm như linh kiện bán dẫn, vi mạch, cảm biến, thiết bị năng lượng mới, công nghệ vi cơ điện tử, nano, in 3D, trí tuệ nhân tạo, máy học và IoT.

Các quy định này tạo những điểm tiếp cận cụ thể cho doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo đang chuẩn bị dự án R&D, chuyển giao công nghệ, đầu tư thiết bị hoặc mở rộng năng lực sản xuất.

Mức hỗ trợ, quy mô vốn và thời gian áp dụng

Theo Nghị quyết 09, mức vốn vay tối đa của một dự án được ngân sách Thành phố hỗ trợ lãi suất là 200 tỷ đồng, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng được khấu trừ. Đối với dự án thông thường, phần vốn đầu tư xây dựng công trình được tính hỗ trợ tối đa 70%; phần vốn đầu tư công nghệ và thiết bị tối đa 85%. Một số dự án thuộc lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao do đơn vị sự nghiệp công lập của Thành phố làm chủ đầu tư được áp dụng tỷ lệ riêng. 

Ngân sách Thành phố hỗ trợ 100% hoặc 50% mức lãi suất tùy nhóm dự án trong các phụ lục của Nghị quyết. Mức lãi suất được tính hỗ trợ tối đa được xác định trên cơ sở lãi suất huy động tiết kiệm bằng đồng Việt Nam kỳ hạn 12 tháng, trả lãi cuối kỳ, bình quân của bốn ngân hàng thương mại được quy định tại Nghị quyết, cộng phí quản lý 2%/năm. Khi lãi suất cho vay của HFIC thấp hơn mức này, mức hỗ trợ được tính theo lãi suất thực tế của HFIC; phần chênh lệch cao hơn mức hỗ trợ do chủ đầu tư cân đối.

HFIC hiện công bố mức hỗ trợ tối đa 100% lãi suất, vốn vay được hỗ trợ tối đa 200 tỷ đồng/dự án .Khung chính sách tại Nghị quyết 09 và hướng dẫn hiện hành của HFIC quy định thời gian tối đa 7 năm. Thời gian áp dụng cho từng dự án được xác định theo quyết định phê duyệt, thời điểm giải ngân và hồ sơ thực tế.

Điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận chính sách

Đối tượng của chương trình gồm doanh nghiệp, tổ chức kinh tế 100% vốn trong nước, hợp tác xã và đơn vị sự nghiệp công lập đáp ứng các yêu cầu của chương trình. Chủ đầu tư duy trì tư cách pháp nhân 100% vốn trong nước trong thời gian dự án được hỗ trợ.

Dự án cần phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. HFIC thực hiện thẩm định hiệu quả dự án, khả năng trả nợ của chủ đầu tư và quyết định chấp thuận cho vay hoặc cho vay hợp vốn do HFIC làm đầu mối.

Thời điểm chuẩn bị hồ sơ cũng có ý nghĩa trực tiếp. Theo Nghị quyết 09, hồ sơ hỗ trợ được thực hiện ở giai đoạn trước khi chủ đầu tư ký hợp đồng với nhà thầu, nhà cung cấp đối với các hạng mục xây lắp, thiết bị và công nghệ được đề xuất hỗ trợ.

Sau khi được phê duyệt, chủ đầu tư triển khai các hạng mục đầu tư được đề xuất hỗ trợ trong thời hạn 12 tháng kể từ khi quyết định phê duyệt có hiệu lực. Trong quá trình thực hiện, vốn gốc được thanh toán theo phân kỳ của hợp đồng tín dụng; các khoản lãi đề nghị ngân sách hỗ trợ được HFIC xác nhận làm cơ sở thanh toán và quyết toán.

Các điều kiện này đặt trọng tâm vào ba yếu tố: dự án thuộc đúng lĩnh vực ưu tiên, phương án đầu tư có hiệu quả và chủ đầu tư có năng lực thực hiện nghĩa vụ tín dụng.

Quy trình từ thẩm định tín dụng đến phê duyệt hỗ trợ

HFIC hiện công bố quy trình tham gia chương trình theo 5 bước như sau.

1. Chuẩn bị hồ sơ vay vốn, gồm văn bản đề nghị vay, thông tin khách hàng, dự án đầu tư có kế hoạch vay và trả nợ, hồ sơ pháp lý của chủ đầu tư và dự án, hồ sơ tài sản bảo đảm.

2. Nộp hồ sơ tại HFIC để thực hiện quy trình tín dụng.

3. HFIC thẩm định dự án và xét duyệt khoản vay, tập trung vào tính khả thi, phương án tài chính và khả năng trả nợ.

4. Đăng ký tham gia chính sách hỗ trợ lãi suất sau khi HFIC chấp thuận cho vay. Hồ sơ gồm văn bản chấp thuận cho vay, văn bản đăng ký tham gia chính sách và hồ sơ pháp lý liên quan. UBND TP.HCM thực hiện xét duyệt, phê duyệt theo quy trình.

5. Giải ngân và thực hiện hỗ trợ lãi suất theo tiến độ dự án; cơ quan đầu mối và các sở, ngành liên quan thực hiện thanh toán, quyết toán kinh phí hỗ trợ.

Nghị quyết 09 quy định thêm bước cơ quan đầu mối phối hợp với Tổ công tác liên ngành xem xét thông tin về chủ đầu tư và dự án, kiểm tra thực tế địa điểm đầu tư, yêu cầu hoàn thiện hồ sơ và tham mưu Chủ tịch UBND Thành phố quyết định việc hỗ trợ. Quy trình cho thấy hai lớp thẩm định được kết nối trong cùng một chương trình: thẩm định tín dụng của HFIC và xét duyệt chính sách hỗ trợ lãi suất của Thành phố.

Nguồn lực tài chính cho hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Trong năm 2026, TP.HCM đẩy mạnh triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW với các mục tiêu cụ thể về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Kế hoạch thực hiện của Thành phố đặt mục tiêu phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tăng cường kết nối R&D – đào tạo – doanh nghiệp; thúc đẩy hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp; phát triển trung tâm R&D, vườn ươm khởi nghiệp và không gian sáng tạo. Thành phố đồng thời đặt mục tiêu có từ 120 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, tối thiểu 36% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo và khoảng 13% doanh nghiệp nhỏ và vừa hợp tác nghiên cứu – phát triển với viện, trường trong năm 2026.

Trong bối cảnh đó, cơ chế hỗ trợ lãi suất theo Nghị quyết 09 và Nghị quyết 523 có sự kết nối trực tiếp với nhiều nhóm dự án thuộc các trọng tâm triển khai Nghị quyết 57 tại Thành phố.

Với các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, chính sách tạo cơ sở tiếp cận vốn cho đầu tư cơ sở ươm tạo và nhà xưởng phục vụ cộng đồng khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Với doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã qua giai đoạn ươm tạo, các khoản đầu tư máy móc, thiết bị, chuyển giao công nghệ và nhà xưởng sản xuất nằm trong danh mục được xem xét hỗ trợ.

Với doanh nghiệp khoa học và công nghệ, các dự án R&D, ứng dụng kết quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, phòng thí nghiệm, đo kiểm và sản xuất công nghệ cao tạo ra những điểm tiếp cận trực tiếp với chương trình.

Với doanh nghiệp công nghệ và sản xuất, danh mục các ngành điện tử, công nghệ thông tin, bán dẫn, AI, IoT, cơ khí tự động hóa và công nghiệp hỗ trợ mở rộng phạm vi dự án có thể xem xét tiếp cận nguồn vốn.

Từ góc nhìn chuyên gia VSX, giá trị đáng chú ý của chính sách nằm ở khả năng đưa nguồn lực tài chính vào các hạng mục hình thành năng lực thực tế của doanh nghiệp và hệ sinh thái: R&D, công nghệ, thiết bị, nhà xưởng, phòng thí nghiệm, cơ sở ươm tạo và năng lực sản xuất.

Đây cũng là những cấu phần trực tiếp quyết định khả năng chuyển một kết quả nghiên cứu hoặc một dự án đổi mới sáng tạo sang giai đoạn ứng dụng, thương mại hóa và mở rộng hoạt động.

Hiểu rõ chính sách để khai thác hiệu quả

Mức hỗ trợ đến 100% lãi suất và quy mô vốn vay được hỗ trợ tối đa 200 tỷ đồng tạo ra một dư địa tài chính đáng chú ý. Khả năng tiếp cận của từng doanh nghiệp được xác định từ dự án cụ thể, lĩnh vực đầu tư, hạng mục sử dụng vốn, hiệu quả tài chính và kết quả thẩm định.

Điểm khởi đầu phù hợp đối với doanh nghiệp là đối chiếu dự án với danh mục của Nghị quyết 09; xác định rõ phần xây dựng, thiết bị, công nghệ thuộc phạm vi đề nghị hỗ trợ; xây dựng kế hoạch vay và trả nợ; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý và làm việc với HFIC trước khi triển khai các hợp đồng liên quan đến hạng mục xin hỗ trợ.

Đối với hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, chính sách cũng cho thấy một hướng tiếp cận rõ hơn về nguồn lực: từ hỗ trợ hoạt động sang đầu tư cho năng lực phát triển dự án và doanh nghiệp.

Khi Nghị quyết 57 đặt khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí động lực phát triển, khả năng đưa các cơ chế hiện có đến đúng doanh nghiệp, đúng dự án và đúng giai đoạn đầu tư sẽ quyết định mức độ chuyển hóa chính sách thành kết quả thực tế.

Hiểu rõ chính sách, chuẩn hóa dự án và chuẩn bị đúng quy trình là nền tảng để doanh nghiệp khai thác hiệu quả nguồn lực hỗ trợ, đồng thời đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tiến gần hơn tới thị trường và hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Bài viết được biên tập từ Nghị quyết 09/2023/NQ-HĐND; Nghị quyết 523/NQ-HĐND của HĐND TP.HCM; hướng dẫn Chương trình hỗ trợ lãi suất của HFIC; Kế hoạch triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW năm 2026 của TP.HCM và thông tin về hội thảo ngày 25/8/2026 do SIHUB cung cấp.